System czakr
Człowiek to nie tylko ciało fizyczne. W tradycjach jogicznych i duchowych od tysięcy lat opisywany jest również subtelny wymiar człowieka – system energii, w którym przepływają siły życiowe, emocje i świadomość. Jednym z najbardziej znanych sposobów opisywania tego wewnętrznego świata jest system czakr.
Słowo czakra pochodzi z sanskrytu cakra i oznacza „koło” lub „wir”. W tradycjach jogi czakry są przedstawiane jako subtelne centra energetyczne, powiązane z określonymi obszarami ludzkiego doświadczenia. Nie są organami fizycznymi ani strukturami, które można zobaczyć podczas badania anatomicznego. Należą do tradycyjnego modelu tzw. ciała subtelnego.
Energia życiowa i kanały energetyczne
W indyjskich tradycjach związanych z jogą ważne miejsce zajmuje pojęcie prany – siły życiowej. Według tego modelu energia przepływa przez subtelną sieć kanałów określanych jako nadi. Szczególne znaczenie przypisuje się trzem głównym kanałom: Idzie, Pingali i Sushumnie. W niektórych tradycjach czakry opisywane są jako centra znajdujące się wzdłuż centralnego kanału – Sushumny.
To właśnie poprzez pracę z oddechem, koncentracją, medytacją i uważnością tradycje jogiczne rozwijały sposoby obserwowania i harmonizowania tego subtelnego wymiaru człowieka.
Siedem głównych czakr
Współcześnie najbardziej rozpowszechniony jest model siedmiu głównych czakr, rozmieszczonych symbolicznie wzdłuż osi ciała – od podstawy kręgosłupa aż po szczyt głowy. Nie jest to jednak jedyny istniejący model. Poszczególne tradycje tantryczne i buddyjskie przedstawiają różną liczbę centrów oraz różne sposoby ich rozumienia.
W popularnym współczesnym ujęciu siedem czakr wiąże się kolejno z takimi obszarami doświadczenia jak:
Czakra podstawy – Muladhara
Bezpieczeństwo, stabilność, zakorzenienie i poczucie przynależności.
Czakra sakralna – Svadhisthana
Emocje, przyjemność, kreatywność, relacje i zdolność do odczuwania.
Czakra splotu słonecznego – Manipura
Siła osobista, działanie, pewność siebie i poczucie własnej wartości.
Czakra serca – Anahata
Miłość, współczucie, otwartość, relacja z sobą i z drugim człowiekiem.
Czakra gardła – Vishuddha
Wyrażanie siebie, komunikacja, prawda i autentyczność.
Czakra trzeciego oka – Ajna
Intuicja, wewnętrzne poznanie, koncentracja i sposób postrzegania rzeczywistości.
Czakra korony – Sahasrara
Świadomość, duchowość, poczucie połączenia i przekraczanie indywidualnego „ja”.
Czakry jako mapa wewnętrznego doświadczenia
System czakr można więc potraktować jako symboliczną mapę człowieka – pomagającą przyglądać się temu, co dzieje się w naszym ciele, emocjach, relacjach i świecie wewnętrznym.
W tym ujęciu „praca z czakrami” nie musi oznaczać walki z czymś, co jest w nas nieprawidłowe. Może być raczej zaproszeniem do zatrzymania się i świadomego kontaktu ze sobą: z własnymi emocjami, potrzebami, napięciami, przekonaniami i sposobem przeżywania życia.
